Kaakgewrichtsklachten, ook bekend als craniomandibulaire dysfunctie (CMD) of temporomandibulaire dysfunctie (TMD), zijn klachten die ontstaan rondom het kaakgewricht, de kaakspieren of de samenhang tussen boven- en onderkaak. Kaakchirurg drs. Goey bij MKA Clinics Zoetermeer heeft ruime ervaring in de diagnostiek en behandeling van deze aandoening.
Het kaakgewricht (articulatio temporomandibularis) verbindt de onderkaak met het slaapbeen en maakt het mogelijk om te kauwen, spreken en de mond te openen en te sluiten. Bij CMD/TMD is er een verstoring in het samenspel van gewricht, spieren en beet. Dit kan leiden tot een breed scala aan klachten, soms ook ver buiten het kaakgebied.
CMD kan zich op veel verschillende manieren uiten. De meest voorkomende klachten zijn:
Veel patiënten lopen lang rond met deze klachten zonder te weten dat ze bij een kaakchirurg of gnatholoog terecht kunnen.
Kaakgewrichtsklachten ontstaan zelden door één enkele oorzaak. Vaak spelen meerdere factoren tegelijk een rol:
Bij het eerste consult neemt drs. Goey uitgebreid de tijd voor anamnese en onderzoek. Hij beoordeelt:
Op indicatie wordt een panoramische röntgenfoto (OPG) of CBCT-scan gemaakt om het gewricht en het kaakbot te beoordelen.
CMD-behandeling begint vrijwel altijd conservatief. Wij hanteren een stapsgewijze aanpak:
De eerste stap bij CMD is altijd oefeningen voor thuis, vaak ondersteund met orofaciale fysiotherapie. Een gespecialiseerde kaakfysiotherapeut onderzoekt de kauwspieren, het kaakgewricht en de nekmusculatuur en stelt een behandelplan op met oefeningen, ontspanningstechnieken en manuele therapie. Dit lost bij veel patiënten de klachten al op of vermindert ze aanzienlijk.
Zoekt u een orofaciaal fysiotherapeut bij u in de buurt? Op de website van de NVOF (Nederlandse Vereniging voor Orofaciale Fysiotherapie, www.nvof.nl) kunt u er een vinden.
Als fysiotherapie onvoldoende effect heeft, of als de klachten samenhangen met de beet of gebitsslijtage, verwijzen wij door naar een tandarts-gnatholoog. De gnatholoog is gespecialiseerd in de diagnostiek en behandeling van problemen met het kauwsysteem. Behandeling kan bestaan uit een opbeetspalk (bitesplint) om de kaken rust te geven en de krachten beter te verdelen, of uit aanpassing van de beet. Wij werken hiervoor samen met de afdeling Gnathologie van het LUMC, waardoor de lijnen kort zijn.
Bij patiënten met ernstig klem- of knarsgedrag en pijnlijke, overactieve kauwspieren kan de kaakchirurg botulinetoxine (botox) injecteren in de kauwspieren. De botox vermindert de spierspanning tijdelijk, waardoor de klachten afnemen. Het effect treedt op na enkele weken en houdt doorgaans 3 tot 6 maanden aan. De behandeling kan zonodig herhaald worden.
De injectie duurt circa 15 minuten, vindt plaats op de polikliniek en is nagenoeg pijnloos. Het is belangrijk om ook de onderliggende oorzaak aan te pakken (stress, mondgewoonten) — botox is een ondersteunende behandeling, geen definitieve oplossing.
Voor complexere ingrepen zoals een artroscopie (kijkoperatie van het kaakgewricht) of artroplastiek (operatieve herstel van het gewricht) verwijst drs. Goey door naar het LUMC, waar hij zelf als parttime kaakchirurg werkzaam is. Dit garandeert een warme overdracht en continuïteit van zorg.
De diagnostiek en het eerste consult bij een kaakchirurg vallen onder de basisverzekering (met verwijzing van de tandarts of huisarts). Masseterbotox-behandelingen worden vergoed als er een medische indicatie is (bruxisme/TMD); dit wordt per situatie beoordeeld. Voor de okklusale splint via de gnatholoog gelden aparte vergoedingsregels — bespreek dit tijdens het consult.
Heeft u kaakklachten, hoofdpijn of knars-/klemproblemen? U kunt bij ons terecht met een verwijzing van uw tandarts of huisarts. Bel 079-303 3607 of mail info@mkaclinics.nl.
MKA Clinics • Willem Dreeslaan 14, 2729 NH Zoetermeer • Gratis parkeren
CMD staat voor craniomandibulaire dysfunctie en TMD voor temporomandibulaire dysfunctie. In de praktijk worden deze termen door elkaar gebruikt en beschrijven ze dezelfde groep klachten rondom het kaakgewricht en de kaakspieren.
CMD staat voor Cranio-Mandibulaire Dysfunctie. Het is een verzamelnaam voor klachten aan het kaakgewricht en de kauwspieren. Symptomen zijn onder andere kaakpijn, hoofdpijn, klikken of kraken, beperkte mondopening en tandenknarsen.
CMD kan ontstaan door tandenknarsen of -klemmen (bruxisme), stress, een afwijkende beet, overbelasting van de kauwspieren, of na een trauma aan het kaakgewricht. Vaak spelen meerdere factoren tegelijk een rol.
Ja, u heeft een verwijzing nodig van uw tandarts of huisarts. Uw tandarts kan vaak al een eerste inschatting maken of uw klachten CMD-gerelateerd zijn en u doorverwijzen naar de kaakchirurg.
De injectie wordt gegeven met een fijn naaldje en is goed te verdragen. Eventueel wordt een oppervlakkig verdovende crème aangebracht. De meeste patiënten ervaren de behandeling als nauwelijks pijnlijk.
Het effect van masseterbotox treedt doorgaans op na twee tot drie weken. De maximale werking is bereikt na vier tot zes weken. Het effect houdt gemiddeld vier tot zes maanden aan.
Milde klachten verdwijnen soms vanzelf, bijvoorbeeld als de stress die eraan ten grondslag lag afneemt. Aanhoudende klachten — zeker bij beperkte mondopening, ernstige pijn of klikken — verdienen tijdige beoordeling door een specialist om verergering te voorkomen.
De behandeling hangt af van de oorzaak en ernst. We hanteren een stapsgewijze aanpak: eerst orofaciale fysiotherapie, daarna eventueel een opbeetspalk via de gnatholoog (LUMC), en bij ernstig bruxisme masseterbotox. Voor complexe gevallen verwijzen we door naar het LUMC voor artroscopie.
Het consult bij de kaakchirurg valt onder de basisverzekering met verwijzing. Masseterbotox wordt vergoed bij medische indicatie. Fysiotherapie en gnathologische behandeling vallen doorgaans onder de aanvullende verzekering.