Autotransplantatie – uw eigen tand als vervanging
Bij een autotransplantatie wordt een eigen tand of kies vanuit één positie in de mond verplaatst naar een positie waar een element ontbreekt. Dit is een biologische oplossing: in tegenstelling tot een implantaat is een getransplanteerde tand levend weefsel. De tand groeit weer vast in het kaakbot, behoudt een natuurlijk tandvlees.
MKA Clinics voert autotransplantaties uit volgens de nieuwste technieken, met volledige 3D-planning en op maat geprinte chirurgische sjablonen. Dit doen wij in samenwerking met de technisch geneeskundige van de afdeling MKA-chirurgie van het LUMC.
Wanneer is autotransplantatie een optie?
Autotransplantatie kan overwogen worden in de volgende situaties:
- Een tand of kies is niet aangelegd (agenesie) – dit komt regelmatig voor bij kleine kiezen en bovenste snijtanden
- Een tand is verloren gegaan door een val of ongeluk (trauma) – met name bij kinderen en jongeren
- Een kies is niet meer te redden door een groot gaatje of ontsteking, maar er is elders in de mond een overtollige kies beschikbaar
- Een verstandskies kan verplaatst worden naar de positie van een verloren eerste of tweede kies
De ideale leeftijd voor autotransplantatie ligt tussen de 11 en 18 jaar, wanneer de wortel van de te verplaatsen tand nog niet volledig is uitgegroeid. Een open wortelpunt vergroot de kans dat de tand opnieuw aansluit op het bloedvatnetwerk en levend blijft. Bij een volledig afgesloten wortel is autotransplantatie ook mogelijk, maar is een wortelkanaalbehandeling vaak bij een endodontoloog nodig.
State of the art – 3D-planning en chirurgische sjablonen
Autotransplantatie is een technisch veeleisende ingreep. Zodra bekend is dat autotransplantatie mogelijk is, is een nauwkeurige voorbereiding zeer belangrijk. Bij MKA Clinics gebruiken wij hiervoor het volgende protocol:
CBCT-scan en digitale gebitsafdruk – de kaakchirurg maakt een 3D-röntgenscan (CBCT) en een digitale scan van het gebit. Hiermee wordt de exacte grootte en vorm van de te verplaatsen tand in kaart gebracht.
3D-planning met de technisch geneeskundige – in samenwerking met de technisch geneeskundige van het LUMC wordt een virtueel chirurgisch plan opgesteld. De te verplaatsen tand wordt digitaal “gepast” op de ontvangende locatie. De hoek, diepte en rotatie worden exact bepaald.
3D-geprint chirurgisch sjabloon en pastandje – op basis van de planning wordt een sjabloon geprint dat tijdens de operatie als mal dient. Daarnaast wordt een kunststof replica van de te verplaatsen tand geprint (een “pastandje” op 115% van de werkelijke grootte). Hiermee kan de chirurg het ontvangende botbed exact op maat frezen, zónder dat de echte tand al verwijderd hoeft te worden. Pas als het bed perfect past, wordt de tand voorzichtig verwijderd en direct geplaatst.
Deze werkwijze minimaliseert de tijd dat de tand buiten het bot is, waardoor de overlevingskans maximaal is.
Het behandeltraject
Autotransplantatie is teamwerk. De behandeling verloopt in samenwerking met uw orthodontist en eventueel een restauratief tandarts:
Voorbereiding – de orthodontist creëert met de beugel voldoende ruimte op de ontvangende locatie. Tegelijk wordt de 3D-planning gemaakt.
De ingreep – onder plaatselijke verdoving (of narcose bij jonge patiënten). De chirurg bereidt het botbed voor met het 3D-sjabloon, verwijdert vervolgens de tand voorzichtig en plaatst deze direct op de nieuwe locatie. De tand wordt vastgehecht.
Vastgroeien – de eerste weken eet u zacht en geen plakkerig voedsel. De tand groeit langzaam in de eerste weken vast in het bot.
Opbouw en beugel – na circa 6 weken bouwt de tandarts de getransplanteerde kies op tot de juiste tandvorm (bijvoorbeeld een premolaar omvormen tot een voortand). De orthodontist brengt een bracket aan om de tand voorzichtig in de ideale positie te bewegen.
Controles – er volgen controles na de behandeling met röntgenfoto’s om het vastgroeien en de wortelontwikkeling te monitoren.
Voordelen ten opzichte van een implantaat
- De tand kan na het vastgroeien met een beugel worden verplaatst – bij een implantaat is dat onmogelijk
- Een implantaat kan pas vanaf circa 21 jaar worden geplaatst; autotransplantatie kan al vanaf 11 jaar
- Langetermijnresultaten zijn uitstekend: goed uitgevoerde autotransplantaties kunnen levenslang meegaan
Risico’s en kanttekeningen
Zoals bij elke chirurgische ingreep zijn er risico’s. In een klein percentage van de gevallen wordt de verplaatste tand niet geaccepteerd door het lichaam (resorptie) of sterft de zenuw in de tand af, waarna een wortelkanaalbehandeling nodig is. Soms groeit de tand te stevig vast aan het bot (ankylose), waardoor verplaatsing met de beugel niet meer mogelijk is. Goede mondhygiëne na de ingreep is cruciaal voor het slagen van de behandeling.
Vergoeding
De chirurgische ingreep valt onder de basisverzekering wanneer er een medische indicatie is. De orthodontische behandeling (beugel) wordt tot 18 jaar vergoed vanuit de basisverzekering; voor volwassenen is een aanvullende verzekering nodig. We adviseren u om vooraf contact op te nemen met uw zorgverzekeraar.
Afspraak maken
Heeft uw kind een ontbrekende tand of kies, of is er door een ongeluk een tand verloren gegaan? Neem contact met ons op voor een beoordeling. Wij bespreken met u of autotransplantatie een geschikte optie is. Bel 079-303 3607 of mail info@mkaclinics.nl.
Veelgestelde vragen over autotransplantatie
Bij autotransplantatie wordt een eigen tand of kies verplaatst naar een positie waar een element ontbreekt. Dit is een biologisch alternatief voor een implantaat, waarbij uw eigen tand als vervanging dient.
Een getransplanteerde tand bevat een levend wortelvlies (parodontaal ligament) dat meegroeit met de kaak. Dit is vooral bij jongere patiënten een groot voordeel, omdat implantaten niet mee kunnen groeien. Bovendien voelt een eigen tand natuurlijker aan.
Autotransplantatie is met name geschikt voor jongere patiënten (tieners en jongvolwassenen) bij wie een element ontbreekt, bijvoorbeeld door een ongeval of omdat een tand niet is aangelegd. Een geschikte donortand moet beschikbaar zijn.
Ja, u heeft een verwijzing nodig van uw tandarts of orthodontist. De tandarts of orthodontist kan beoordelen of autotransplantatie een optie is in uw situatie.